Στη σκιά της...

«Γύρω από μένα, υπήρχε η δόξα μιας άλλης, η ομορφιά μιας άλλης, η ευτυχία μιας άλλης, και το πιο δύσκολο απ’ όλα είναι ότι ήξερα πως τα άξιζε, ήξερα πως αν δεν ήμουνα στο πιάνο, πάνω στη σκηνή, όπου κανείς δεν με πρόσεχε, αλλά μέσα σ’ αυτό το πλήθος που τη χειροκροτούσε, θα την κοιτούσα κι εγώ με ενθουσιασμό, θα λαχταρούσα κι εγώ να της μιλήσω, να ακουμπήσω το χέρι της, να δω το χαμόγελό της. Αλλά, τώρα, είχα μόνο ένα όνειρο, να βρω το αδύνατο σημείο αυτής της δυνατής ύπαρξης, να αποκτήσω τη δύναμη να διευθύνω τη ζωή της, να πάψω πια να είμαι η σκιά της»

(απόσπασμα από το έργο)

Στο θέατρο «Βαφείο» παρουσιάζεται η παράσταση «Η Συνοδός», θεατρική διασκευή της νουβέλας της Νίνα Μπερμπέροβα (Πετρούπολη 1901-Η.Π.Α. 1993) , σε σκηνοθεσία Δαμιανού Κωνσταντινίδη. Το έργο γράφτηκε το 1934, δημοσιεύθηκε το 1985 στη Γαλλία ενώ το 1992 μεταφέρθηκε στην κινηματογραφική οθόνη από τον Claude Miller.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Ρωσία, στα ταραγμένα χρόνια μετά την Οκτωβριανή επανάσταση. Η δραματική σοπράνο Μαρία Νικολάιεβνα, όμορφη, λαμπερή, πλούσια και επιτυχημένη βρίσκει στο πρόσωπο της φτωχής πιανίστριας Σόνιας μια συνοδό για τα επαγγελματικά της ταξίδια. Μέσα από αυτή τη μοιραία συνάντηση χτίζεται μια αμφιλεγόμενη σχέση, περίεργα και ανομολόγητα ερωτική, όπου τα συναισθήματα γνωρίζουν όλες τις αποχρώσεις, από τον θαυμασμό στην απέχθεια, από τη λατρεία στη ζήλια και το μίσος. Η διασταύρωση δυο διαφορετικών κόσμων θα μπορούσε να είναι μια άλλη άποψη, σχεδόν προφητική, της ιστορίας της ίδιας της ρωσικής επανάστασης και της κατάληξής της.
Η διασκευή της Razvan Masilu διατηρεί τη λογοτεχνική υφή της νουβέλας, τον αφηγηματικό κορμό από τον οποίο έχουν αφαιρεθεί τα στοιχεία που δεν σχετίζονται άμεσα με την ιστορία. Τα γεγονότα παρουσιάζονται μέσα από το βλέμμα της Σόνιας και η εξιστόρηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο. Οι ελάχιστες διαλογικές σκηνές είναι σκηνές μνήμης, flash back ή σύντομες παρεμβολές στην αφήγηση.
Από τη διασκευή προκύπτει στην ουσία ένας μακρόσυρτος μονόλογος που αποτυπώνει με συγκροτημένο τρόπο πτυχές της ψυχοσύνθεσης της Σόνιας φέρνωντας στην επιφάνεια μνήμες και απωθημένα. Γύρω από την αποκαλυπτική αφήγηση αλλά και εκ βαθέων εξομολόγηση στροβιλίζονται σα φιγούρες που εισβάλλουν λαθραία, όλα τα υπόλοιπα πρόσωπα, των οποίων οι είσοδοι-έξοδοι και οι παρεμβάσεις προωθούν σταδιακά την εξέλιξη και κορύφωση της δράσης.

Η παράσταση
Η σκηνοθεσία του Δαμιανού Κωνσταντινίδη διευθέτησε με τέτοιο τρόπο το έμψυχο αλλά και άψυχο υλικό το οποίο διέθετε ώστε όλα όσα αφηγείται η ηρωίδα να ζωντανεύουν και ν’ αποκτούν στην κυριολεξία σάρκα και οστά μπροστά στα μάτια των θεατών προσδίδοντας στην ατμόσφαιρα ένα στοιχείο ονειροφαντασίας.
Σ’ αυτό συμβάλλουν πράγματι η διαμόρφωση του σκηνικού χώρου, η χορογραφημένη κίνηση των ερμηνευτών, οι καίριοι φωτισμοί της Ελίζας Αλεξανδροπούλου, οι οποίοι εστιάζουν σε κομβικά συμβάντα παγώνοντας τη λεπτομέρεια και οι άριες που τραγουδά με την αισθαντική της φωνή η Έλενα Χατζηαυξέντη.
Η σκηνή, σα καμαρίνι μεγάλης αρτίστας. Στο βάθος μια ολάνοιχτη γκαρταρόμπα, πλειάδα κοστουμιών, στο πίσω φόντο καθρέφτες ενώ στην άκρη της σκηνής δεσπόζει ένα πιάνο με ουρά. Οι νιφάδες που εκτοξεύουν οι ηθοποιοί από σάκους, η χρήση και η μετακίνηση διαφορετικού σχήματος καρεκλών καθώς και ο τρόπος περιφοράς αντικειμένων στο χώρο ενεργοποιούν πολλαπλά σημαινόμενα. Για παράδειγμα, η μετακίνηση των καρεκλών από ένα παρατρεχάμενο πλήθος, η τοποθέτηση τους σε διάσπαρτα σημεία καθώς και οι στιγμιαίες σημαίνουσες παύσεις αποτυπώνουν το χρόνο που κυλά, τις θυσίες, τις αγωνίες, τους αγχωτικούς ρυθμούς που επιβάλλουν οι εξαντλητικές περιοδείες, τα αντίτιμα, με λίγα λόγια, της ανοδικής πορείας μιας καριέρας.
Ιδιαίτερα φροντισμένα τα κοστούμια που επιμελήθηκε ο Απόστολος Αποστολίδης, προσαρμόζονται στο ύφος του τόπου και της εποχής που διαδραματίζεται το έργο.
Η Δήμητρα Χατούπη αποκαλύπτει σταδιακά πτυχές της ψυχοσύνθεσης της ηρωίδας και κινείται στα χνάρια της γνώριμης και αναγνωρίσιμης υποκριτικής της υφολογίας. Η κυρία Χατούπη αντλεί από τον πλούσιο καμβά συναισθηματικών και συγκινησιακών ευκολιών που έχει κατακτήσει μέσα από την πολυετή εμπειρία της και την αναμέτρησή της με απαιτητικούς ρόλους και ενσαρκώνει τη Σόνια δίνοντας σε κάποιες στιγμές την αίσθηση ότι ενεργοποιεί τον «αυτόματο πιλότο».
Ως Μαρία Νικολάιεβνα, η ταλαντούχα Έλενα Χατζηαυξέντη προβάλλει τη λάμψη και το γόητρο της επιτυχημένης αρτίστας με ένα λεπτό και διακριτικό σνομπισμό, ένα ελαφρύ τουπέ στη σωστή του δόση. Η κυρία Χατζηαυξέντη χειρίζεται επιδέξια τα εκφραστικά της μέσα κλέβοντας, όμως, στην κυριολεξία την παράσταση με τη φωνητική της δεινότητα η οποία αφήνει τις καλύτερες εντυπώσεις.
Το κείμενο δεν αφήνει στους υπόλοιπους χαρακτήρες τη δυνατότητα ν’ αναπτυχθούν. Έτσι, στις σύντομες παρεμβάσεις-περάσματα ανταποκρίνονται με άνεση οι νέοι ηθοποιοί Άλκης Ζούπας (Πάβελ), Γιώργος Καπινιάρης (Μπερ), Άντα Σπανού (μητέρα, υπηρέτρια), Ηλίας Παρασκευόπουλος (Μίτενκα, φοιτητής) και Γιάννης Μουγιάκος (έμπορος, αξιωματικός). Πιάνο παίζει ζωντανά επί σκηνής η Μαρίνα Χρονοπούλου.
Στο καλαίσθητο πρόγραμμα-βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιγόκερως, υπάρχει η μετάφραση του Δαμιανού Κωνσταντινίδη, ελάχιστα κείμενα γύρω από το έργο και την εποχή, φωτογραφικό υλικό από την παράσταση και τα βιογραφικά των συντελεστών.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Η Συνοδός» της Νίνα Μπερμπέροβα
Από τη θεατρική εταιρεία «Η Πάνδημος Ηώς»
Διασκευή : Razvan Masilu
Μετάφραση-Σκηνοθεσία : Δαμιανός Κωνσταντινίδης
Κινησιολογία : Χρυσηίς Λιατζιβίρη
Σκηνικά-Κοστούμια : Απόστολος Αποστολίδης
Μουσική : Μαρίνα Χρονοπούλου
Επιμέλεια ήχου : Φώτης Καράμπας – Βασίλης Σιάφακας
Φωτισμοί : Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Βοηθοί σκηνοθέτη : Ηλίας Παρασκευόπουλος – Γιάννης Μουγιάκος
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Δήμητρα Χατούπη, Έλενα Χατζηαυξέντη, Ηλίας Παρασκευόπουλος, Άντα Σπανού, Άλκης Ζούπας, Γιώργος Καπινιάρης και Γιάννης Μουγιάκος
Παίζει ζωντανά πιάνο η Μαρίνα Χρονοπούλου

ΘΕΑΤΡΟ ΒΑΦΕΙΟ
Αγίου Όρους 16 και Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός, τηλ. 210 34 25 637
Τετάρτη- Πέμπτη- Παρασκευή- Σάββατο- Κυριακή 21.00

Οι βλαβερες συνέπειες του...κουτσομπολιού!

Στο θέατρο «Γκλόρια», η παράσταση «Φήμες» του Neil Simon σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη προσφέρει ένα ατέλειωτο παιχνίδι παρεξηγήσεων, αποκαλύψεων και ανατροπών, που την καθιστά μια απολαυστική φαρσοκωμωδία, ιδανική για οικογενειακή θεατρική έξοδο. Η καλοστημένη πλοκή του έργου, η στρωτή μετάφραση και οι ερμηνείες των γνωστών πρωταγωνιστών συντελούν στη δημιουργία ενός άρτιου και ποιοτικού θεάματος.

Ο συγγραφέας και το έργο του
Ο πετυχημένος δραματουργός Neil Simon (1927) εντάχθηκε αμέσως στο σύστημα της αμερικανικής show business και ακολούθησε πιστά το κοινό του. Σχεδόν όλες του οι κωμωδίες – ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγονται και οι «Ξυπόλυτοι στο πάρκο» (1963), «Ένα παράξενο ζευγάρι» (1965), «Ξενοδοχείο Πλάζα» (1968), «Ο φυλακισμένος της δεύτερης λεωφόρου» (1971), «Δεύτερο κεφάλαιο» (1977), «Προς Μπρόντγουεϊ» και «Οι γυναίκες του Τζέικ» (1990) – έσπασαν ρεκόρ επαναλήψεων σημειώνοντας επιτυχία στις σκηνές όλου του κόσμου καθώς και σε κινηματογραφικές διασκευές. Πέρα από την περιγελαστική εμφάνιση των έργων και τις μοναδικές ατάκες, διακρίνει κανείς σε κάποιες κωμωδίες την ειλικρινή αναπαράσταση της δυστυχίας και των νευρώσεων του σύγχρονου ανθρώπου, του οποίου οι αξίες αμφισβητούνται εξαιτίας της εχθρικής κοινωνίας που τον αναγκάζει να συμβιβαστεί και να βάψει το πικρό τέλος με χρώματα ευτυχίας.
Τόσο στο επίπεδο των προσώπων, όσο και σε εκείνο της πλοκής, τα κείμενα του προβάλλουν με ανάλαφρο τρόπο χαρακτηριστικές συγκρουσιακές συλλήψεις. Σύμφωνα με την κριτικό θεάτρου Μαρίκα Θωμαδάκη «διαμέσου των χαρακτήρων που ευθύνονται για τη δημιουργία των κατά βάσιν καθημερινής υφής συμβάντων στα οποία μετέχουν οι ήρωες της δράσεως, ο θεατής έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τις θεμελιακής σημασίας πτυχώσεις των θεμάτων τα οποία πραγματεύεται ο Αμερικανός συγγραφέας χωρίς τυμπανοκρουσίες και βαρύγδουπα εκφραστικά εφέ».
Το έργο «Φήμες» είδε για πρώτη φορά τα φώτα της σκηνής στο Broadway το 1988 στο θέατρο Broadhurst σε σκηνοθεσία Gene Saks. Στην Ελλάδα, παίχτηκε για πρώτη φορά τη θεατρική περίοδο 1989-1990 στο θέατρο Ιλίσια σε μετάφραση-διασκευή Νόνικας Γαληνέα-Γιώργου Κιμούλη και σκηνοθεσία Αλέκου Αλεξανδράκη. Η υπόθεση διαδραματίζεται σε ένα μεγάλο αστικό σαλόνι και καλύπτει τη χρονική περίοδο μιας βραδιάς απρόβλεπτων εξελίξεων. Παρά τρίχα γλιτώνει από μια ξώφαλτση σφαίρα ο υφυπουργός οικονομικών Τσάρλι Μπροκ. Το κλίμα αναταραχής που επικρατεί στο σπίτι του εντείνεται με την άφιξη τεσσάρων ζευγαριών. Η κατάσταση ξεφεύγει και γίνεται όλο και πιο αστεία όταν αρχίζουν να διαρρέουν διάφορες φήμες…

Η παράσταση
Ιδιαίτερα προσεγμένη η μεταφραστική απόδοση του κειμένου από τους Βάσια Παναγοπούλου και Χρήστο Καρχαδάκη. Ο σκηνικός χώρος που διαμόρφωσε η Χριστίνα Κωστέα είναι εύστοχα διαρρυθμισμένος ώστε να επιτρέπει στους ηθοποιούς να κινηθούν με άνεση. Η διακόσμιση και η επιλογή των χρωμάτων έγιναν με γούστο και καλαισθησία. Πλούσια και λαμπερά τα κοστούμια του γνωστού σχεδιαστή μόδας Vassiliou Kostetsou. Οι φωτισμοί της Χριστίνας Θανάσουλα εστιάζουν σε καίρια στιγμιότυπα του έργου αναδεικνύοντας πρόσωπα και καταστάσεις παγώνοντας την λεπτομέρεια.
Ως Κρις Γκόρμαν η Βάσια Παναγοπούλου καλλιεργεί έξυπνα την εντύπωση του ενορχηστρωτή των γεγονότων αλλά εμφανίζεται πλήρως ενσωματωμένη με τον περιρρέοντα «πανικό» υποδυόμενη την γυναίκα που αναζητεί μαζί με όλα τα υπόλοιπα πρόσωπα μια λογική για όλα όσα συμβαίνουν. Στο ρόλο του Κεν Γκόρμαν, συζύγου της Κρις ο Κωνσταντίνος Καζάκος ξεπερνάει την αρχική αμηχανία του και «λύνεται» περισσότερο ιδιαίτερα στις σκηνές που η κουφαμάρα του ήρωα που υποδύεται του εξασφαλίζει άφθονα κωμικά στιγμιότυπα. Η Μαρία Γεωργιάδου (Κλαίρ Γκανζ) και η πληθωρική Γεωργία Καλλέργη (Κούκυ Κιούζακ) μέσα από τη γνώριμη υποκριτική τους υφολογία προβάλλουν την αφέλεια, την επιπολαιότητα αλλά και το αστείρευτο κέφι των προσώπων που ερμηνεύουν αποφεύγοντας –κατά το δυνατόν – την υπερβολή και τις μονότονες υστερικές εξάρσεις.
Με κέφι και ζωηρή διάθεση, ο Κώστας Φαλελάκης (Έρνυ Κιούζακ) μπαίνει δυναμικά στο παιχνίδι των σκηνικών συνομωσιών που προκαλούν άφθονο γέλιο. Ο Μπάμπης Χατζηδάκης (Λένυ Γκανζ) πετυχαίνει μια ισορροπημένη ερμηνεία ελέγχοντας την ακρίβεια των εκφραστικών του μέσων. Ο Μιχάλης Αλικάκος (Γκλεν Κούπερ) και η Νικολέττα Καρρά (Κάσυ Κούπερ) ανταποκρίνονται με άνεση στις απαιτήσεις των ρόλων τους.
Ο Σταμάτης Τζελέπης πλάθει μια έξοχα κωμική φιγούρα με τον αστυνόμο Γουέλς και βγαίνει απολαυστικός. Ο κύριος Τζελέπης με εκφραστικές χειρονομίες και τονικούς χρωματισμούς μοιάζει να επιμένει και στην τελευταία λεπτομέρεια. Η αιφνίδια είσοδός του, το αστείο παρουσιαστικό και η αδεξιότητα στη συμπεριφορά ανανεώνουν το ενδιαφέρον και παρατείνουν την εξέλιξη της υπόθεσης περιπλέκοντας περισσότερο τα δεδομένα.
Στο σύνολό της, μια φροντισμένη παραγωγή, που σταδιακά θα βρει το σωστό ρυθμό της και θα βελτιώσει τις όποιες αδυναμίες της. Με τη ροή των παραστάσεων πολλά στοιχεία θα «δέσουν» οδηγώντας σ’ ένα καλύτερο αποτέλεσμα.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Φήμες» του Neil Simon
Απόδοση : Βάσια Παναγοπούλου – Χρήστος Καρχαδάκης
Σκηνοθεσία : Πέρης Μιχαηλίδης
Σκηνικά : Χριστίνα Κωστέα
Κοστούμια : Vassilios Kostetsos
Μουσική επιμέλεια : Sambo Nacharda
Χορογραφίες : Δημήτρης Παπάζογλου
Φωτισμοί : Χριστίνα Θανάσουλα
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Βάσια Παναγοπούλου, Κωνσταντίνος Καζάκος, Μαρία Γεωργιάδου, Μπάμπης Χατζηδάκης, Κώστας Φαλελάκης, Γεωργία Καλλέργη, Μιχάλης Αλικάκος, Νικολέττα Καρρά και Σταμάτης Τζελέπης

ΘΕΑΤΡΟ ΓΚΛΟΡΙΑ
Ιπποκράτους 7, τηλ. 210 86 09 400
Τετάρτη 19.30, Πέμπτη – Παρασκευή – Σάββατο - Κυριακή 21.30, Σάββατο-Κυριακή 18.30

Μαγικό ταξίδι

Το έργο της Catherine Anne «Tita-Lou» (1989) ανέβηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Θέατρο Αμαλία από την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης σε σκηνοθεσία Νικηφόρου Παπανδρέου το 1993. Ο μύθος περιγράφει την περιπέτεια δύο αδελφών, της Τίτας και της τυφλής Λου που μένουν μόνες όταν πεθαίνει ο πατέρας τους. Στα χέρια τους ξεμένει ένα γράμμα του που τις συμβουλεύει να πουλήσουν τα πάντα και να φύγουν για ν’ αναζητήσουν τον θαυματοποιό Λε-Ντου.
Η ανακοίνωση του ταξιδιού των δύο γυναικών προαναγγέλλει όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά ενός τελετουργικού σχήματος : περάσματα του σώματος και της ψυχής από τη μια κατάσταση στην άλλη, μεταμορφώσεις σ’ ένα επίπεδο κοσμικό μέσα στο φως και στο σκοτάδι.
Στο κείμενο, το ταξίδι εξελίσσεται μέσα σε 12 σκηνές, ενδεικτικός αριθμολογικός συμβολισμός. Από τη γη στον ουρανό και πάλι στη γη, σ’ ένα νησί, οι δυο αδελφές ακολουθούν τους σταθμούς μιας αρχέγονης πορείας μεταμόρφωσης.
Η τυφλή Λου συμβολίζει τη βαθύτερη πλευρά του ασυνείδητου της γυναίκας που ενσαρκώνει η Τίτα. Και οι δυο μαζί αποτελούν τις δύο πλευρές, την αρσενική και θηλυκή της ψυχής.

Η παράσταση
Τα διάκενα των μη-λεχθέντων και ο ελλειπτικός λόγος γίνονται αφορμή για ένα εικονικό παιχνίδι χρωματικών αντιθέσεων. Όσα δεν έχουν ειπωθεί μέσα από το δραματικό λόγο της συγγραφέως, προσπάθησε να μετουσιώσει σε εικόνες η σκηνοθεσία του Πάρι Ψάφου. Σχήματα και χρώματα δεσπόζουν το σκηνικό χώρο σαν να προσπαθούν να διαγράψουν την εξελικτική πορεία προσώπων και καταστάσεων, διαμορφώνοντας ένα παράλληλο, ανεξάρτητο σύμπαν σημειακών συστημάτων.
Καθισμένος οκλαδόν πάνω σ’ ένα λευκό βάθρο, ο Πάρις Ψάφος βγάζει από ένα ανοιχτό κουτί μικρούς λευκούς κύβους, τους οποίους στοιβάζει σε σειρές. Σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, ο ηθοποιός αντικαθιστά αδιάκοπα τους λευκούς κύβους με πολύχρωμους, προβάλλοντας σταδιακά το ξεχωριστό χρώμα της κάθε πλευράς ώστε να σχηματίζονται ομοιόχρωμες επιφάνειες. Η παράλληλη αυτή δράση, που υπογραμμίζεται από τις ευθύβολες εναλλαγές των φωτισμών της Εβίνας Βασιλακοπούλου, ενισχύει την έντονα συμβολική χρήση των χρωμάτων. Το λευκό σκηνικό, οι ψηφίδες Braille, τα γκρι φορέματα αλλά και οι εικόνες από το video wall έρχονται σε αντίθεση με την πολύχρωμη αντανάκλαση των κύβων.
Η Καλλιόπη Παρασχάκη (Τίτα) και η Άρτεμις Μάνου (Λου) συμπλέουν με κοινούς υποκριτικούς κώδικές.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Τίτα-Λου» της Catherine Anne
Μετάφραση : Νικηφόρος Παπανδρέου
Σκηνοθεσία : Πάρις Ψάφος
Σκηνικά-Κοστούμια : Άγγελος Μιχαηλίδης
Μουσική : Μάριος Μπιτσάνης
Κίνηση : Λευτέρης Βάβουλας
Φωτισμοί : Εβίνα Βασιλακοπούλου
Video Art : Νικολέττα Καλαθά
Φωτογραφία : Γεωργία Λένη
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Καλλιόπη Παρασχάκη, Άρτεμις Μάνου και Πάρις Ψάφος

ΘΕΑΤΡΟ ΡΑΓΕΣ
Κωνσταντινουπόλεως 82, Κεραμεικός, τηλ. 210 34 52 751
Κυριακή 21.45, Δευτέρα-Τρίτη 21.00

Να σκοτώσουμε τον...θάνατο!

Σαν πόρνη σε σκοτώνω θάνατε
χαϊδεύοντας ηδονικά νεκρούς
κι ας κλέβεις λέξεις απ’ την κόμη μου
χτενίζοντας βλαστήμιες
Μονάχα στ’ όνομα της φαντασίας μου
μην πανουργήσεις για…λιβάνι!

(Ανέκδοτο ποίημα της Κατερίνας Κατσίρη)

Μια ενδιαφέρουσα πρόταση εναλλακτικής θεατρικής εξόδου αποτελεί η πολύπτυχη performance της ομάδας «Συν Αθηνά…». Με ζωντανές εκτελέσεις από ορχήστρα επί σκηνής (ένα πιάνο με ουρά κατακλύζει την είσοδο του μπαρ), τους μουσικούς να σχολιάζουν και να συμμετέχουν στα δρώμενα και ένα θίασο να οργιάζει με το διαδραστικό του οίστρο και την υποδειγματική του χημεία υπό την παιχνιδιάρική σκηνοθετική καθοδήγηση της Αθηνάς Παππά στη γραμμή του live art theatre-ζωντανού θεάτρου.
Ο λόγος για τη σουρεαλιστική μουσική κωμωδία «Ντέτεκτιβ στόρι : Ο μύθος του Φίλιπ Μάρλοου Ηρακλή». Μια ιστορία βασισμένη στον μύθο της Άλκηστης, μέσα από το στυλ του φιλμ νουάρ, παίζεται με πολλή μουσική και χορό, από modern jazz, waltz, balkan, ρετρό, ποπ, μπλουζ, γκόσπελ μέχρι πρωτότυπη σύνθεση. Οι περσόνες που έπλασε η Αθηνά Παππά ακροβατούν ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό με την υπερβολή και το γκροτέσκο που χαρακτηρίζουν τους ήρωες των κόμικς, όπως για παράδειγμα τις καρτουνίστικες φιγούρες του Έλληνα Αρκά ή του Αργεντινού Copi. Οι χαρακτήρες του έργου αντλούν στοιχεία από τις αστυνομικές ιστορίες του Philip Marlowe και τις ταινίες του Peter Sellers (Ροζ Πάνθηρας).
Το «άσεμνο», προκλητικό αλλά και σε πολλές στιγμές μακάβριο κείμενο ξαφνιάζει με το μαύρο χιούμορ του παρά τη δόση αφέλειας και παιδικότητας. Η παράσταση στο σύνολο της έχει ρυθμό αν και σε μερικές στιγμές πλατειάζει με κίνδυνο φλυαρίας. Το φινάλε, παρά την έκπληξη-ανατροπή, παραμένει αμήχανο αφήνοντας μια αίσθηση ανολοκλήρωτου και βαδίζοντας σε οικείες ευκολίες. Αποζημιώνει, ωστόσο, η δυνατή ροκιά του τελευταίου κομματιού (Good bye, my love, διασκευή του Island Blues των Koop).
Ως Τζέσικα, μυστηριώδης γυναικεία φιγούρα, ο Κωνσταντίνος Ρόδης ξεπερνάει την αρχική συγκρατημένη στάση του και τιθασεύει την ανασφάλεια της σκηνικής του απειρίας αποκαλύπτοντας σταδιακά τον απρόβλεπτο και αινιγματικό χαρακτήρα. Ο κύριος Ρόδης προσπαθεί να ελέγξει τις υστερικές εξάρσεις που υπαγορεύει η καρικατούρα και να βρει τη χρυσή τομή στην προσέγγιση του ρόλου του.
Ο Κωνσταντίνος Καραδήμας (Ντέντεκτιβ) και ο Τάσος Νταβάκος (βοηθός) δημιουργούν ένα δίδυμο δυναμικής που αλληλοσυμπληρώνεται υποκριτικά και εικονοποιεί σκηνικά τη σχέση αφεντικού-βοηθού. Με χτυπητή διαφορά ύψους και ομοιόμορφα ντυμένοι (καμπαρντίνα σε print animal που παραπέμπει συμβολικά στην προβιά του Ηρακλή), οι δύο ηθοποιοί επιδίδονται σ’ ένα παιχνίδι δεξιοτεχνίας, ύφους και ετοιμότητας.
Η Αθηνά Παππά (μουσικός αφηγητής-φιγούρα θανάτου) εισέρχεται δυναμικά στο παιχνίδι της συνενοχής και γίνεται ένα με το νεανικό θίασο. Χυμώδης και χειμαρρώδης ερμηνεία σε υποκριτικό και φωνητικό επίπεδο.
Άξια μνείας τα greeklish, τ’ απανωτά γκανς, το ψεύδισμα και οι χειρονομίες του απολαυστικού Βασίλη Παχουνδάκη, η μουσική του «Milord» (Edith Piaf) και η πολυσυλλεκτική συμμετοχή της Ελένης Τόλια. Από την παράσταση απουσιάζει, όμως, αισθητά ένα συνοδευτικό πρόγραμμα που θα μπορούσε να επιμεληθεί νέος και ταλαντούχος θεατρολόγος…
Στο σύνολό, μια «ζεστή» δουλειά που παρά τις όποιες αδυναμίες της, κερδίζει και συγκινεί με τον αυθεντικό της χαρακτήρα, το πνεύμα της ομαδικότητας καθώς και τη συμπερασματική διαπίστωση ότι «σημασία έχει μόνο ν’ αγαπάς».

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Ντέτεκτιβ Στόρι : Ο μύθος του Φίλιπ Μάρλοου Ηρακλή»
Σουρεαλιστική μουσική κωμωδία της Αθηνάς Παππά
Από την θεατρική ομάδα «Συν Αθηνά…»
Κείμενα-Σκηνοθεσία : Αθηνά Παππά
Κοστούμια : Σοφία Ζούμπερη
Μουσική σύνθεση : Ελένη Τόλια
Στίχοι τραγουδιών : Μαρία Μπέκου
Ηχοληψία : Ριχάρδος Κένικ
Φωτισμοί : Αλέξης Κοέν
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Κωνσταντίνος Καραδήμας, Τάσος Νταβάκος, Κωνσταντίνος Ρόδης, Βασίλης Παχουνδάκης και Αθηνά Παππά
Παίζουν οι μουσικοί από το συγκρότημα «Φάλτσα κωμωδία» : Ελένη Τόλια (ακορντεόν-τρομπέτα), Κατερίνα Τόλια (βιολί), Τάσος Νταβάκος (κιθάρα), Κώστας Αντωνίου (μπάσο) και Ιάκωβος Παυλόπουλος (κρουστά)

ART HOUSE
Κωνσταντινουπόλεως 46, Γκάζι, μετρό Κεραμεικού, τηλ. 2130-330480
Παρασκευή-Σάββατο-Δευτέρα-Τρίτη 21.30

Μυστηριώδης σαγηνευτική φιγούρα

Χαράματα λύγισεν η άκρη του φεγγαριού
πατώντας το μικρό της κεφαλάκι
στης πέτρας το ασήμισμα
Η άγια αυτή σελήνη να τρεκλίζει ψιθυρίζοντας
μια φλόγα οδυνηρή
στο μαύρο της φουστάνι
να μην την εύρει άλλος θάνατος

(ανέκδοτο ποίημα της Κατερίνας Κατσίρη)

Για δεύτερη χρονιά, στο θέατρο «Μέλι», συνεχίζουν την επιτυχημένη πορεία τους οι παραστάσεις του έργου «Η Γυναίκα με τα μαύρα», μια διασκευή του Stephen Mallatratt από το μυθιστόρημα της Suzan Hill σε απόδοση Έλενας Ακρίτα και σκηνοθεσία Δάνη Κατρανίδη. Έργο για δύο ηθοποιούς και μια γυναίκα-φάντασμα της οποίας η ταυτότητα παραμένει άγνωστη μέσα αλλά και έξω από τη σκηνή. Ένα σκηνικό παιχνίδι ανατροπής και μυστηρίου που πραγματεύεται τις σχέσεις-όρια αληθινής ζωής και θεατρικής ψευδαίσθησης.
Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1987 στο «Stephen Joseph Theater In The Round», στο Σκάρμπορο, το 1989 στο θέατρο «Lyric», στο Χάμερσμιθ, στη συνέχεια στο θέατρο «Strand» του Λονδίνου και έκτοτε και μέχρι τις μέρες μας στο «Playhouse» και στο «Fortune Theater». Στην Ελλάδα, το 1992, ο Δάνης Κατρανίδης παρουσιάζει για πρώτη φορά το έργο στο θέατρο «Μουσούρη» με πρωταγωνιστές τον ίδιο και τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Την επόμενη χρονιά, οι παραστάσεις συνεχίζουν στο θέατρο «Πόρτα» ενθουσιάζοντας κοινό και κριτική.
Η ιστορία αναφέρεται στο δράμα ενός ανθρώπου που χάνει με φριχτό τρόπο την οικογένειά του και την απόφαση του ν’ απευθυνθεί σ’ έναν ηθοποιό ο οποίος θα τον καθοδηγήσει έτσι ώστε να μπορέσει ν’ αναπαραστήσει στο σανίδι τα όσα πέρασε. Οι αληθινές αφηγήσεις σταδιακά μπλέκονται με μια μυθοπλασία που καθιστά δυσδιάκριτα τα όρια του πραγματικού με το φανταστικό με αποκορύφωμα το ανατρεπτικό φινάλε.
Η σκηνοθεσία του Δάνη Κατρανίδη ξεδιπλώνει σταδιακά το κουβάρι των σκηνικών αποκαλύψεων προκαλώντας την αγωνία και το σασπένς που νοιώθει κανείς στις κινηματογραφικές ταινίες τρόμου. Έτσι, μπροστά στα μάτια των θεατών μια απλή φαινομενικά υπόθεση εκτυλίσσεται σε απρόβλεπτων εξελίξεων θρίλερ χωρίς όμως να δημιουργούνται δυσάρεστα συναισθήματα πανικού.
Ο σκηνικός χώρος που επιμελήθηκε ο Γιώργος Πάτσας, αποτελείται από τα απαραίτητα για τη δράση αντικείμενα και δεν είναι ευθύς εξαρχής αποκαλυπτικός. Με τη συνδρομή των φωτισμών και μιας σειράς τεχνικών εφφέ θα αναδειχθεί το δεύτερο επίπεδο του σκηνικού και θα ενεργοποιηθεί ένας μηχανισμός που θα διαχωρίσει –στα μέτρα του δυνατού- τη θεατρική «ψευδαίσθηση» από το «αληθινό» συμβάν. Ο χώρος λειτουργεί μολαταύτα σαν χώρος «εξομολογήσεων» και σαν χωρόχρονος ενός έξαλλου στροβιλισμού φιγούρων με έντονο στυλιζάρισμα.
Οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα παίζουν στην κυριολεξία με το φως και το σκοτάδι και απογειώνουν το παιχνίδι των ψευδαισθήσεων και των σκηνικών μεταμορφώσεων δίνοντας στο σύνολο των τεκταινομένων ένα λυρικό στοιχείο από ονειροφαντασία. Η κυρία Μάσχα κατευθύνει ευθύβολα το φως για να υπογραμμίσει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Οι φωτισμοί και η χρήση των φακών συνδέουν σαφώς τις στιγμές με τη σημείωση του χώρου συμπληρώνοντας πολλές φορές το σκηνικό διάκοσμο.
Ένα πλούσιο αλλά ετερόκλητο ηχητικό σύμπαν δυναμιτίζει τη δράση και διαμορφώνει μια στοιχειωμένη ατμόσφαιρα. Υπόκωφοι ήχοι, τριξίματα, το παγερό βουητό του αέρα, ψίθυροι, τρομαχτικές κραυγές, στριγκλιές, εκκωφαντικοί κρότοι, απροσδιόριστης προέλευσης θόρυβοι, τονικές μελωδίες αλλά ακόμη και η οσμή του καμένου σπίρτου ή η ομίχλη του τεχνητού καπνού που κατακλύζει δύο φορές την αίθουσα, εξάπτουν τη φαντασία του θεατή. Το μυστήριο και η αμφισημία των καταστάσεων προκαλεί την περιέργεια για τη συνέχεια του έργου ενώ ο απότομος τρόπος εναλλαγής φωτισμών στο τέλος του πρώτου μέρους προσδίδει το οριστικό αισθητικό ύφος.
Ο περιορισμένος χώρος της σκηνής «πνίγει» ασφυκτικά τη δράση αλλά οι υποκριτικές δεξιότητες των δυο ερμηνευτών ξεπερνούν αυτό το τεχνικής φύσης εμπόδιο. Η αυτοσχεδιαστική δεινότητα και οι εκφραστικές εναλλαγές στην αφήγηση σώζουν από την πλήξη. Οι συντονισμένες κινήσεις, η εμπειρία της τεχνικής και η χημεία διασφαλίζουν την ισορροπία ξεφεύγοντας έντεχνα από την αμετροέπεια της φλυαρίας.
Ο Δάνης Κατρανίδης (Ηθοποιός) και ο Γιώργος Κέντρος (Άρθουρ Κίπς) συνθέτουν ένα ζευγάρι αντιθέτων που λειτουργεί σκηνικά. Η διανομή συμπληρώνεται από μια μυστηριώδης σαγηνευτική φιγούρα, που παραμένει άγνωστης προέλευσης ακόμα και με τη λήξη της παράστασης (στην υπόκλιση) ενώ η παρουσία της ούτε αναγράφεται ούτε επιβεβαιώνεται σε κανένα γραπτό τεκμήριο.
Στο ολιγοσέλιδο και πρόχειρο πρόγραμμα της παράστασης θα βρει κανείς ελάχιστες πληροφορίες για το έργο και αυτές κυρίως μέσα από τα στοιχειώδη βιογραφικά των συντελεστών.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Η Γυναίκα με τα μαύρα», διασκευή του Stephen Mallatratt από το μυθιστόρημα της Suzan Hill
Απόδοση : Έλενα Ακρίτα
Σκηνοθεσία : Δάνης Κατρανίδης
Σκηνικά : Γιώργος Πάτσας
Κοστούμια : Τότα Πρίτσα
Φωτισμοί : Μελίνα Μάσχα
Βοηθός σκηνοθέτη : Κρίστη Λούντζη
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Γιώργος Κέντρος και Δάνης Κατρανίδης

ΘΕΑΤΡΟ ΜΕΛΙ
Αριστοτέλους 87 και Φωκαίας, Πλατεία Βικτώρια, τηλ. 210 82 21 111
Τετάρτη (λαϊκή) 19.15, Κυριακή 19.30, Σάββατο 18.15, Πέμπτη-Παρασκευή-Σάββατο 21.15

Σουρεάλ οικογενειακό δείπνο

Βλέπω δύο όνειρα πάντα τη νύχτα.
Τη μάνα χαμογελώντας στα μεταξωτά της
που αναθρέφει κόρες διαρκώς
για το ξεφάντωμα της πείνας των πτηνών
Κι έπειτα, το θέατρο ν’ αλλάζει
μ’ αιφνίδια ακρίβεια.
Να μαστιγώνει άγρια τα ζώα
για να χορέψουν σ’ έξαψη γυνής
Βλέπω πάντα δύο όνειρα
επί σκηνής…

(Ανέκδοτο ποίημα της Κατερίνας Κατσίρη)

Ο Άκης Δήμου αποτελεί πλέον μια σταθερή αξία στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία και η πορεία που έχει χαράξει από την πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο το 1995 με τον μονόλογο «…και Ιουλιέτα» μέχρι το περσυνό «Αίμα που μαράθηκε» έχει μια συνέπεια ως προς τη θεματική και το ποιητικό ύφος. Τη φετινή χρονιά, δοκιμάζεται στο δύσκολο είδος της κωμωδίας και με το υποδόριο και δηκτικό χιούμορ του μας προσκαλεί σ’ ένα δείπνο που θα εξελιχθεί σε νύχτα μεγάλων αποκαλύψεων προκαλώντας μικρές μετατοπίσεις σε κάθε λογής σύνορα, γεωγραφικά, συναισθηματικά, κοινωνικά…
Το «Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» χαρακτηρίζεται από τον ίδιο το συγγραφέα ως μια «pop family story», φράση που παραπέμπει σε δημοφιλείς τηλεοπτικές ιστορίες πλούσιων και διάσημων οικογενειών. Το έργο αποτελεί μια σύγχρονη κωμωδία και παρουσιάζει έναν κόσμο όπου η ανατρεπτική φαντασία του κωμικού εισβάλλει στο πραγματικό ανατέμνοντας τα έργα και τις ημέρες της νεοελληνικής οικογένειας, που ψάχνει να βρει τη θέση της στο νέο χάρτη του κόσμου. Η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε την περασμένη θεατρική περίοδο στην Πειραματική Σκηνή της Τέχνης στη Θεσσαλονίκη σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόσχου και την Έφη Σταμούλη στο ρόλο της Ιοκάστης.
Σύμφωνα με τη Λίνα Ρόζη «ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος που επιλέγει ο Άκης Δήμου να συνθέσει την πλοκή και να παρουσιάσει τα πρόσωπα, καταφεύγοντας στο, οικείο γι’ αυτόν, παιχνίδι με τα διακείμενα. Στο Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης, ο διάλογος που ανοίγει ο συγγραφέας είναι πολυπρισματικός και συνομιλεί με μια σειρά από κείμενα, που δεν προέρχονται αποκλειστικά από το θέατρο αλλά και από τον κινηματογράφο ή το σύγχρονο τηλεοπτικό τοπίο, κείμενα που συνθέτουν, ως ένα βαθμό, τη σημερινή κουλτούρα της νεοελληνικής καθημερινότητας».
Το γαϊτανάκι των ερωτικών σχέσεων ανάμεσα στα μέλη και τους φίλους της οικογένειας Παπαδάμου σε συνδυασμό με τον καταιγιστικό ρυθμό των αποκαλύψεων θυμίζουν τον «καλολαδωμένο» μηχανισμό της πλοκής του μπουλβάρ και την παράδοση της φαρσοκωμωδίας που κυριαρχεί στην ελληνική θεατρική και κινηματογραφική παραγωγή κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 («Μια τρελή τρελή οικογένεια»). Υπάρχει επίσης, μια δόση από το αστυνομικό μυστήριο των μυθιστορημάτων της Αγκάθας Κρίστι αλλά και το θέατρο του παραλόγου του Ευγένιου Ιονέσκο.
Κάποια στοιχεία του έργου θα μπορούσαν επίσης να φέρουν αμυδρά στο νου τις καρτουνίστικες φιγούρες του Αργεντινού σκιτσογράφου και θεατρικού συγγραφέα Copi (Buenos Aires 1939-Παρίσι 1987). Μαύρες σουρεαλιστικές αποχρώσεις, καταιγιστικοί ρυθμοί, κατάργηση θεατρικών συμβάσεων, νεκροί που ζωντανεύουν, αμφισημία στα όρια της ασάφειας, ανελέητο σαρκαστικό χιούμορ και «αναιδή» αμφισβήτηση. Μια οικογενειακή συνάθροιση για την επιστροφή του γιου από το εξωτερικό θα εξελιχθεί σε βραδιά εξομολογήσεων καθώς θα απελευθερωθούν φυλαγμένα μυστικά, απόκρυφες πτυχές του ιδιωτικού βίου και μύχιες σκέψεις.

Η παράσταση
Ο Σταμάτης Φασουλής σκηνοθετεί το φαρσικών ρυθμών κείμενο δημιουργώντας σπιρτόζικο κλίμα δράσεως στο οποίο κυριαρχεί μια παράδοξη ταλάντευση ανάμεσα στον απροκάλυπτο σαρκασμό και στον ημίγυμνο σχολιασμό προσώπων και καταστάσεων. Πολυτελές και λαμπερό το σκηνικό που επιμελήθηκε η Μαργαρίτα Χατζηιωάννου, λειτουργικό και φροντισμένο στη λεπτομέρεια. Τα έντονα χρώματα των κουστουμιών της Ντέννης Βαχλιώτη ταιριάζουν με την αισθητική γραμμή του έργου ενώ οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα εστιάζουν και υπογραμμίζουν καίρια στιγμιότυπα.
Στη γνώριμη υποκριτική της υφολογία η πληθωρική Σοφία Φιλιππίδου υποδύεται την Ιοκάστη Παπαδάμου με κέφι και μπρίο. Ως Κοσμάς Λεοντίδης, στενός οικογενειακός φίλος και συνέταιρος που προσπαθεί να πείσει τα μέλη να μεταφέρουν την οικογενειακή επιχείρηση (μια βιοτεχνία t-shirt) στη Βουλγαρία, ο Αλέξανδρος Καλπακίδης κινείται επιδέξια και υπογραμμίζει το στοιχείο της απάτης που δεσπόζει στο χαρακτήρα. Το φάντασμα του νεκρού συζύγου Ρωμύλου Παπαδάμου υποδύεται ο Παύλος Ορκόπουλος με μετρημένες κινήσεις χωρίς υπερβολές. Η Νάντια Κοντογεώργη στο σύντομο ρόλο της υποτιθέμενα δολοφονημένης Λετονής μανικιουρίστας πλάθει μια έξοχη κωμική φιγούρα.
Η Γιούλικα Σκαφιδά παίζει την κόρη Κάτια, που αγωνιά για την καριέρα της αλλά και την απόκτηση ενός παιδιού. Ερμηνεία με ζωηρή τρέλα και ελεγχόμενες υπερβολές. Το ίδιο και ο ταλαντούχος Πυγμαλίων Δαδακαρίδης που κάνει τον Εσθονό υπηρέτη και εξασφαλίζει πολλά ξεκαρδιστικά στιγμιότυπα.
Ο Μάνος Καρατζογιάννης έρχεται για πρώτη φορά αντιμέτωπος με ένα αμιγώς κωμικό ρόλο και παρά την αρχική αμηχανία του, χειρίζεται επιδέξια τα εκφραστικά του μέσα και ευθυγραμμίζεται με το κλίμα της ξέφρενης τρέλας και του «απορυθμιστικού» χαβαλέ. Ο κύριος Καρατζογιάννης ερμηνεύοντας το γιο της οικογένειας, Στέφανο, δεν προβάλλει με κραυγαλέα μέσα, γραφικές κινήσεις και παρωχημένα στερεότυπα τη σεξουαλική ταυτότητα του ήρωα αλλά αναδεικνύει κωμικές νότες μέσα από την ολοκληρωμένη του προσωπικότητα. (μποέμ ζωή, ρομαντική διάθεση, ευαισθησία).
Στο πρόγραμμα της παράστασης που επιμελήθηκε η θεατρολόγος-κριτικός θεάτρου Ειρήνη Μουντράκη υπάρχει όλο το κείμενο, μια συνέντευξη του συγγραφέα και ένα ενδιαφέρον μελέτημα της Λίνας Ρόζη, λέκτορα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών. Τα θεατρικά άπαντα του Άκη Δήμου κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Αιγόκερως» σε δύο καλαίσθητους τόμους.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης» του Άκη Δήμου
A pop family story
Μια παραγωγή της Ελληνικής Θεαμάτων
Σκηνοθεσία : Σταμάτης Φασουλής
Σκηνικά : Μαργαρίτα Χατζηιωάννου
Κοστούμια : Ντέννη Βαχλιώτη
Σχεδιασμός φωτισμών : Μελίνα Μάσχα
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Παύλος Ορκόπουλος, Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Γιούλικα Σκαφιδά, Σοφία Φιλιππίδου, Αλέξανδρος Καλπακίδης, Μάνος Καρατζογιάννης και Νάντια Κοντογεώργη

ΘΕΑΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΟΡΝ
Αμερικής 10, Αθήνα, τηλ. 210 36 12 500
Τετάρτη 20.00, Πέμπτη-Παρασκευή-Σάββατο-Κυριακή 21.00, Σάββατο-Κυριακή 18.00

Ατέλειωτο παρόν άσκοπων λέξεων και ενστίκτων

Η ζωή μας είναι σουγιαδιές
σε βρώμικα αδιέξοδα
σάπια δόντια ξεθωριασμένα συνθήματα
μπάσσο βεστιάριο
μυρωδιές από κάτουρα αντισηπτικά
και χαλασμένα σπέρματα.
Ξεσκισμένες αφίσσες

Από ποίημα της Κατερίνας Γώγου στη συλλογή «Τρία κλικ αριστερά»

Στον πολυχώρο «Ράγες» παρουσιάζεται το προκλητικό έργο του Βρετανού Steven Berkoff, «Decadence» (1981), σε σκηνοθεσία Αλκυώνης Βαλσάρη με τους Βαγγέλη Βαφείδη και Λεμονιά Γιανναρίδου. Ο ωμός, κυνικός λόγος, η σκηνική, λεκτική βία, η απελευθερωμένη σεξουαλικότητα και η κατάρριψη των ταμπού φέρνουν τα έργα του Berkoff κοντά στο κίνημα του «In Yer Face Theatre».
Με καταβολές από το «θέατρο της σκληρότητας» του Antonin Artaud, τις θεωρίες του Alfred Jarry και την πρόταση μιας ομαδικής ψυχοθεραπείας μέσω της αφύπνισης, το «In-Yer-Face Theater» (θέατρο στα μούτρα), επιδιώκει να ξυπνήσει το θεατή από τον λήθαργο με κραυγές λεκτικής βίας, με επιθετικές εξάρσεις ενός ακατάσχετου υβρεολογίου και με τη συνεχή, επαναληπτική ροή ενός λαχανιασμένου λόγου που απευθύνεται πρωτίστως στις αισθήσεις του θεατή, για να συγκλονίσει το ασυνείδητο και να περάσει βραδυφλεγώς, αν το επιτύχει, και στο συνειδητό. Ένα εμπειρικό θέατρο που συγκλονίζει το κοινό με τον εξτρεμισμό της γλώσσας και των εικόνων. Σύμφωνα με τον κριτικό δράματος Aleks Sierz «αυτό το είδος θεάτρου είναι τόσο ισχυρό, τόσο αισθησιακό, που αναγκάζει τους θεατές να αντιδράσουν είτε αισθανόμενοι την ανάγκη της φυγής από το κτήριο ή πεπεισμένοι ότι είναι το καλύτερο που έχουν δει ποτέ, προτρέπουν όλους τους φίλους τους να το δουν επίσης. Είναι το είδος θεάτρου που μας εμπνέει για να χρησιμοποιήσουμε τον υπερθετικό βαθμό, είτε στον έπαινο είτε στην καταδίκη».

Τα έργα του συγγραφέα στην ελληνική σκηνή
Ρωσικής καταγωγής, ο συγγραφέας, ηθοποιός και σκηνοθέτης Steven Berkoff σπούδασε θέατρο και παντομίμα στο Λονδίνο και στο Παρίσι και το 1968 δημιούργησε το London Theatre Group. Στην ελληνική σκηνή μας τον συστήνει ο Δημήτρης Ποταμίτης ανεβάζοντας το διασκευασμένο έργο «Μεταμόρφωση του Κάφκα». Στη συνέχεια, ο Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης σκηνοθετεί την «Πτώση του οίκου των Άσερ», θεατροποίηση του διηγήματος του Έντγκαρ Άλαν Πόε, ο Ανδρέας Χριστοδουλίδης, με το Θέατρο «Ένα» της Κύπρου, το «Κβετς», ο Τάσος Μπαντής στο «Εμπρός» το «Ένας Έλληνας», ο Γιάννης Ιορδανίδης το «Decadence», η Όλγα Ποζέλη με την ομάδα «Νοητή Γραμμή» το «Κβετς» και ο Πέρης Μιχαηλίδης τη «Μυστική ερωτική ζωή της Οφηλίας».
Ως ηθοποιός, ο Steven Berkoff έχει λάβει μέρος σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγονται το «Κουρδιστό πορτοκάλι», «Μπάρρυ Λίντον», «Outland», «Ράμπο ΙΙ», «Octopussy» και «Star Trec». Ήρθε στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2003 προκειμένου να ερμηνεύσει τον ρόλο του Ρώσου προαγωγού στην ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Νύφες».

Η παράσταση
Το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου αποτελείται από μακρόσυρτους μονολόγους με κοφτές φράσεις και αιχμηρές λέξεις. Η σκηνοθεσία της Αλκυώνης Βαλσάρη ακολουθεί τις σαφείς σκηνικές οδηγίες του συγγραφέα για τις ενδυματολογικές επιλογές αλλά και το παίξιμο των ηθοποιών. Δύο διαφορετικού τύπου ζευγάρια μιλούν χωρίς να κατορθώνουν να επικοινωνήσουν αληθινά μεταξύ τους. Ασφυκτικά περιορισμένα σ’ ένα ατελείωτο παρόν άσκοπων λέξεων και ενστίκτων. Χαμένα στην άβυσσο του εγωισμού τους. Τέσσερα πρόσωπα παίζουν και παλεύουν με τη μοναξιά τους φορώντας την ένα πέπλο ηδονής. Μαστιγωτικός λόγος που διακωμωδεί το μικροαστικό ιδεολόγημα με «σπασμωδικά» ημιτόνια, ταμπλό βιβάν, εκρήξεις, σημαίνουσες παύσεις και υπόρρητο σαρκασμό.
Λιτό αλλά δυναμικής λειτουργικής το σκηνικό της Καλλιόπης Ζαφειροπούλου. Μια βάση-κύλινδρος με δυο μακρόστενα περιστρεφόμενα μεταλλικά επίπεδα μετακινούνται διαρκώς από τη μια άκρη της σκηνής στην άλλη σημαδεύοντας τις μεταβολές του χρόνου και του τόπου δράσης. Στο κέντρο, ένας δίσκος με ποτήρια και δυο μπουκάλια ποτό γύρω από τα οποία οι ήρωες αναμοχλεύουν μνήμες και φαντασιώσεις ενώ αναδύονται απωθημένες ορμές.
Ο Βαγγέλης Βαφείδης και η Λεμονιά Γιανναρίδου ερμηνεύουν εναλλάξ τα ζευγάρια Steve και Helen και Les και Sybil παρακινώντας τον θεατή ν’ αναζητήσει αλήθεια στη φανταστική λεκτική δράση που του εκθέτουν. Δραματικές φιγούρες εγκλωβισμένες στον προστατευτικό κλοιό της διαχείρισης μιας άσεμνης γλώσσας που σκιαγραφεί τα σημάδια της παρακμής ενός αδίστακτου κόσμου. Οι δύο ηθοποιοί, στο εδώ και τώρα της σκηνικής πράξης συνθέτουν τα διάσπαρτα και ετεροειδή κομμάτια συστήνοντας δραματικά πρόσωπα μέσα από μνήμες παρόντων-απόντων ρόλων.
Οι φωτισμοί της Εβίνας Βασιλακοπούλου με τις καίριες φωτοσκιάσεις συμπληρώνουν το σκηνικό διάκοσμο υπογραμμίζοντας το άρρητο και το ασύντακτο της αθέατης πλοκής του έργου.
Στο πρόγραμμα της παράστασης θα βρει κανείς όλη τη μετάφραση του Βαγγέλη Βαφείδη, φωτογραφίες από την παράσταση και βιογραφικά των συντελεστών, απουσιάζει όμως αισθητά υλικό από θεωρητικό κείμενα σχετικά με το έργο του συγγραφέα και το «In Yer Face Theatre».
Η παράσταση είναι αφιερωμένη από τη σκηνοθέτη στη μνήμη της ηθοποιού Αγάθης Μέττα.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Decadence» του Steven Berkoff
Απόδοση : Βαγγέλης Βαφείδης
Σκηνοθεσία : Αλκυώνη Βαλσάρη
Σκηνικά-Κοστούμια : Καλλιόπη Ζαφειροπούλου
Μουσική : Πλάτων Ανδριτσάκης
Φωτισμοί : Εβίνα Βασιλακοπούλου
Χορογραφία-Κινησιολογία : Εσθήρ Μαυροφόρου
Τους ρόλους ερμηνεύουν : Βαγγέλης Βαφείδης και Λεμονιά Γιανναρίδου

ΘΕΑΤΡΟ ΡΑΓΕΣ
Κωνσταντινουπόλεως 82, Κεραμεικός, τηλ. 210 34 52 751
Παρασκευή-Σάββατο 21.00, Κυριακή 19.30